El Ibhaso le-Òmnium lenoveli ebalaseleyo yonyaka Kwisithuba esingaphantsi kweminyaka elishumi, izibonakalise njengenye yeembasa zoncwadi ezinempembelelo kakhulu eCatalonia. Yaziwa njengophawu lomsebenzi obalaseleyo webali elishicilelwe ngesiCatalan, ibe luphawu lwabafundi, abapapashi, kunye nababhali abafuna uphawu olucacileyo lomgangatho woncwadi.
Kuhlelo lwayo lwesithoba, ibhaso lifika kunye utshintsho kwifomathi, uluhlu olude lwabantu abafikelele kowamanqamu kwaye ibonakale ngakumbi eluntwini ngenxa yokuhlanganiswa kwayo ngokupheleleyo kwiNit de les Lletres Catalanes (Ubusuku beeNcwadi zaseCatalan). Olu khuphiswano luqinisa ukuzibophelela kwalo ekubeni ngumboniso weencwadi zanamhlanje zaseCatalan, ngemisebenzi eqala kwiingxelo ezisondeleyo ukuya kwizindululo ezinesibindi nezivavanyayo.
Ibhaso elinebhaso lemali eliphezulu kwinoveli epapashweyo
Imbasa ye-Òmnium ye-Millar Novel·la de l'Nayiphi iyaqwalaselwa ibhaso elinenzuzo kakhulu kwezemali kweli lizwe ngomsebenzi oshicilelweyoIsixa-mali sifikelela kwi-25.000 yee-euro, apho ezingama-20.000 zinikwa ngqo ophumeleleyo kwaye ezingama-5.000 zigcinelwe ngokukodwa ukukhangisa le ncwadi.
Olu hlobo lwamabhaso alujongi nje kuphela ukuvuza umbhali, kodwa lukwajonge ukukhuthaza ukujikeleziswa komsebenzi ngokusebenzisa amaphulo okufikelela ebantwini, iintetho, kunye nezinye izinto eziza kuyizisa kubaphulaphuli abaninzi. Injongo ekhankanyiweyo ye-Òmnium Cultural kukuba le noveli iphumelele amabhaso ibonakale kwiindawo ezithetha isiCatalan nakwezinye iimarike ngokuguqulela.
Ibhaso linikwa iinoveli ezapapashwa okokuqala ngesiCatalanOku kuyibeka njengesixhobo esibalulekileyo sokuqinisa inkqubo yoncwadi kolu lwimi. Ngale ndlela, ihambelana nemivuzo yamazwe ngamazwe efana neFrench Goncourt okanye iEnglish Booker, eziye zasebenza njengeemodeli kunye nenkuthazo yoyilo lokhuphiswano.
Kwihlabathi lokushicilela, kuxatyiswa kakhulu ukuba ibhaso linikezelwe ku imisebenzi esele ishicilelwe kwaye ayibhalwanga zincwadi ezingashicilelwangaOku kuqinisa umsebenzi wentsebenziswano phakathi kwababhali kunye neenkampani zokupapasha kwaye kunceda ekwandiseni ukufikelela kwezorhwebo kwezihloko ezikuluhlu olufutshane.
Iinoveli ezilishumi ezifikelele kwinqanaba lokugqibela kuhlelo lwesithoba
Utshintsho oluphambili ekusebenzeni kwale mbasa kutshanje kukwandiswa kwengqwalasela kwimisebenzi engenisiweyo. Endaweni yokukhetha izihloko ezintathu kuphela ezifikelele kowamanqamu, ikomiti yokukhetha ikhethe ukwenza njalo. ukunika ukubonakala koluhlu lweenoveli ezilishumi ezikhethiweyo, zonke zipapashwe phakathi kukaNovemba 2024 noDisemba 2025.
Ikomiti ipapashe ukhetho olubonisa ukwahlukahlukana kwesitayile kunye nemixholo yebali lanamhlanje lesiCatalan, kunye nemisebenzi evela kwiindawo ezahlukeneyo zommandla kunye neentlobo ngeentlobo zabapapashi. Iinoveli ezikhethiweyo zezi:
- Usapho olukhulu, ngu-Antònia Carré-Pons (Umhleli weQela).
- L'home que va vendre el món, nguMelcior Comes (Prow).
- Ukuba usapho, ngu-Alba Dalmau (I-Angle Editorial).
- Virgil, nguQuim Español (uHlelo luka-1984).
- Imfazwe, uloyiso, ngomso, nguCarles Fenollosa (Llibres de la Drassana).
- Ii-cloisters, nguVíctor Garcia Tur (Comanegra).
- Ukudilizwa, nguLluís Llort (Clandestina).
- Abans més que Encara, nguMiquel de Palol (Navona).
- Izikhalo, nguVictor Recort (L'Altra Editorial).
- Iziganeko, nguToni Sala (L'Altra Editorial).
Le misebenzi, ivela kwi abapapashi abasithoba abahlukeneyoZibonisa amandla abapapashi abaziwayo kunye namandla eeprojekthi ezizimeleyo. Ubukho babapapashi abanjengoClub Editor, Proa, Edicions de 1984, kunye neL'Altra Editorial buhambelana nezinye izinto ezibonisa impilo eyomeleleyo yeli candelo.
Emva kolu luhlu kukho inkqubo yokufunda nokucingisisa nzulu eyenziwa yi- Ikomiti yokukhetha amabhaso e-ÒmniumOlu khuphiswano luhlola iinoveli ezipapashwe ngaphakathi kwexesha elimiselweyo kwaye lukhethe ezo zimela kakuhle ixesha langoku loncwadi. Injongo ayikokuthwesa ophumeleleyo kuphela, kodwa kukubonelela ngesishwankathelo esibanzi semisebenzi esemgangathweni ophezulu.
Kubafundi, olu luhlu lwabantu abafikelele kumagqibela kankqoyi lusebenza njenge isikhokelo sokufunda esinelungelokuba isihloko ngasinye sidlule kwisihluzo esiqinileyo kwaye sabelana ngento efanayo: ukuzinikela okucacileyo kumgangatho woncwadi kulwimi lwesiCatalan.
La Nit de les Lletres Catalanes kunye negala kwi-MNAC
Olunye utshintsho olukhulu lwakutshanje lwebhaso kukuhlanganiswa kwalo ngokupheleleyo Ubusuku beeleta zesiCatalanUmsitho omkhulu waminyaka le wokubhiyozela uncwadi nolwimi lwesiCatalan, oququzelelwe yi-Òmnium Cultural. Kude kube kutshanje, lo mbhiyozo wawusaziwa ngokuba Ubusuku bukaSaint Lucy kwaye yayisoloko ibanjwa nge-13 kaDisemba.
Kule nqanaba litsha, le gala idluliselwe kuMatshi kwaye inikwe igama elitsha ngokuba yiNit de les Lletres Catalanes (Ubusuku beeNcwadi zaseCatalan). Uhlelo apho kuza kunikezelwa khona ibhaso lesithoba luza kubanjelwa ngomhla Ngomhla we-14 kweyoKwindla kwiGumbi eliyi-Oval leMyuziyam yeSizwe yoBugcisa yaseCatalonia (MNAC), eBarcelona, indawo ephawulekayo egxininisa unxibelelwano phakathi kobugcisa, ilifa kunye nokudala kwanamhlanje.
Umongameli we-Òmnium Cultural, Xavier AntichUcacisile ukuba olu tshintsho lujolise ekunikeni abakhuphisana ithuba lokuphefumla ngakumbi nokuguqula igala ibe ngumsitho "omangalisayo" obonisa amandla ecandelo loncwadi lwaseCatalanAkupheleli nje ekunikezeni ibhaso, kodwa kukwamalunga nokubonelela ngenkcazelo esekuhleni yemeko yangoku yoncwadi lwesiCatalan.
Kwiinyanga ezintathu ngaphambi kweNit de les Lletres Catalanes (Ubusuku beeNcwadi zaseCatalan), i-Òmnium ikhuthaza uthotho lweziganeko zokubonisa imisebenzi ekhethiweyo, kuquka iintetho, iiklabhu zokufunda, kunye neminye imisebenzi. ixesha lokunyuswa Injongo yayo kukuqinisekisa ukuba izihloko ezifikelele kwinqanaba lokugqibela zifikelela kubafundi abaninzi kwanangaphambi kokuba isigqibo sokugqibela sibhengezwe.
Kwangaxeshanye, lo msitho ubandakanya nezinye iimbasa, ezinje ngeencwadi zamahlaya okanye amabhaso emidlalo yeqonga, nto leyo enceda ekuqiniseni umbono onqamlezileyo wendalo ngesiCatalanNgaphakathi kwesi sikhokelo sihlanganyelweyo, iMbasa ye-Òmnium yenoveli ebalaseleyo yonyaka isebenza njengenye yezona zinto zibalulekileyo ngokuhlwa.
Umfanekiso weencwadi zanamhlanje zesiCatalan
Ingxoxo yesikhungo ejikeleze ibhaso igxininisa kwingcamango yokuba uluhlu lwabaphumeleleyo lunika umfanekiso ocacileyo we amandla okuyila kwiindawo ezibizwa ngokuba ngamaCatalanUkusuka eValencia ukuya eGirona, udlula kwiidolophu ezifana neSa Pobla, iTerrassa okanye iBarcelona ngokwayo, ibali laseCatalan lifumana ithuba lokuvuthwa nokuhlaziywa ngaxeshanye.
Njengoko uXavier Antich egxininisile, ukhetho lwalo nyaka "lubonisa kwakhona umgangatho woncwadi ovelayo unyaka nonyaka"kuyo yonke indawo ekuthethwa kuyo isiCatalan. Ukwahlukahlukana ngokweendawo, ngokwezizukulwana, nangokwesitayile kwabatyunjwa kuyawuqinisa lo mbono."
Imizamo yabapapashi nayo igqanyisiwe, abo kolu hlelo badibanisa iimpawu ezilithoba ezahlukeneyo phakathi kweenoveli ezilishumiOlu sasazo lohlelo lubonisa ukuba ukugqwesa koncwadi akujoliswanga kwiqela elinye, kodwa kusasazwa phakathi kweeprojekthi zobukhulu obahlukeneyo kunye neendlela ezahlukeneyo, into enegalelo ekwenzeni inkqubo ibe neendidi ngeendidi.
Ekugqibeleni, ibhaso lisebenza njengendawo enelungelo lokujonga kuyo iintsingiselo zebali lesiCatalanUbukho bamazwi aziwayo buhambelana nababhali, ngenxa yokutyunjwa kwabo, abafumana ukuqatshelwa okunokuphucula ngokupheleleyo umsebenzi wabo.
Kuluntu olufundayo, umdla webhaso udlula nje ekubhengezweni nje komntu ophumeleleyo. Landela uluhlu lwemisebenzi etyunjiweyoImisebenzi yokusasaza kunye nezimvo zejaji zivumela umntu ukuba afumane umbono ochanekileyo wohlobo loncwadi olubhalwayo nolupapashwayo namhlanje ngesiCatalan.
Imvelaphi kunye nophuhliso lweMbasa ye-Òmnium
I-Premi Òmnium a la Millor Novella de l'Any yazalwa ngo-2017 ngeenjongo ezicacileyo: dala ibhaso elikhulu leenoveli ezibhalwe ngesiCatalan nto leyo enokuthelekiswa, nangona kukho umahluko kwimarike, neembasa ezinempembelelo ezifana neGoncourt Prize eFransi okanye iBooker Prize kwihlabathi lama-Anglo-Saxon.
Kwasekuqaleni, i-Òmnium Cultural yayicinga ukuba eli bhaso alikho nje kuphela njengesixhobo sodumo olufanekiselayo, kodwa njengesixhobo esisebenzayo ukuqinisa ilaphu loncwadi ngesiCatalanNgoko ke, ukongeza kwibhaso lezemali, kugxininiswe ekukhuthazeni, ekuguquleleni, nasekusasazweni kwemisebenzi ephumeleleyo kwihlabathi liphela.
Kuyo yonke inguqulelo yayo yokuqala, eli bhaso liye layitshintsha indlela elibhalwe ngayo, kodwa ligcine enye engaguqukiyo: gxila kumgangatho woncwadi endaweni yokugxila kwizinto zorhwebo kuphela. Utshintsho lwakutshanje oluya kuluhlu lwabantu abatyunjiweyo abalishumi lulandela ingqiqo efanayo yokwandisa ingqwalasela nokubonelela ngokubonakala okukhulu kwicandelo liphela.
Utshintsho lwalo msitho nalo lube luphawu olubalulekileyo. Okwenzeka ekuqaleni kwiNit de Santa Llúcia yendabuko kuye kwadityaniswa ne- ngokutsha igala, iNit de les Lletres Catalanes, kunye neembasa ezingaphezulu kunye noyilo lweqonga olujoliswe ekufikeleleni kubaphulaphuli abaninzi, ngokobuqu nangamajelo eendaba.
Ngolu hlengahlengiso, i-Òmnium Cultural ifuna ukuqinisekisa ukuba ibhaso alihlali liyinto engaqhelekanga, kodwa liyinxalenye ye- icebo eliqhubekayo lokukhuthaza uncwadi ngesiCatalanUkudibanisa ababhali, abapapashi, iivenkile zeencwadi, amathala eencwadi, kunye, ewe, nabafundi.
Abaphumeleleyo kuhlelo lwangaphambili
Uluhlu lwabaphumeleleyo kwiMbasa ye-Òmnium yenoveli ebalaseleyo yonyaka luquka amanye amazwi adumileyo kwibali lakutshanje laseCatalan. Ukususela ngo-2017, eli bhaso linikwe imisebenzi ebinayo impembelelo ebanzi yokugxeka kunye nefuthe labafundi, okuqinisa umfanekiso wemigangatho ephezulu kunye nodumo oluhambelana nokhuphiswano.
Le yile Izihloko nababhali abaphumelele eli bhaso ukusukela oko laqalwa:
2017 - Abantu abangabaziyo, nguRaül Garrigasait.
2018 - Ndiza kufunda ukuthetha zombini izityalo, nguMarta Orriols.
2019 - UMoya weXesha, nguMartí Domínguez.
2020 - Boulder, nguEva Baltasar.
2021 - Junil ukuya kumazwe ee-barbarians, nguJoan-Lluís Lluís.
2022 - Umsindo, nguSebastià Alzamora.
2023 - Utitshala kunye nerhamncwangu-Imma Monsó.
2024 - UCavall, umdlali wezemidlalo, uOcell, nguManuel Baixauli.
Ubukho bamagama anje U-Eva Baltasar, uSebastià Alzamora okanye u-Imma Monsó Oku kuqinisekisa ukuba ijaji lichonge imisebenzi eza kuqhubeka ixesha elide ngaphakathi kwemithetho yanamhlanje. Uninzi lwayo luguqulelwe kwezinye iilwimi kwaye luye lwamiselwa ngaphaya kommandla waseCatalan kuphela.
Kwangaxeshanye, ibhaso lisebenzele ukukhuthaza imisebenzi, nangona sele ixatyiswe kakhulu kwindawo yoncwadiBafumene ababukeli abaninzi ngenxa yokubonakala okubonelelwa yibhaso. Le mpembelelo ayizuzisi nje kuphela iinoveli eziphumeleleyo kodwa ikwanceda nabanye abafikelele kowamanqam.
Ngokudityaniswa kwayo nemali eninzi yebhaso, ukhetho olunzima lweenoveli ezilishumi ezifikelele kwinqanaba lokugqibela, kunye negalari edumileyo kwiNit de les Lletres Catalanes (Ubusuku beeNcwadi zaseCatalan), i-Òmnium Prize yenoveli ebalaseleyo yonyaka izibonakalise njenge enye yeebharometers ezinkulu zebali laseCatalanKwabo banomdla koko kubhalwayo ngoku ngolu lwimi, emva kokuguquka kolu khuphiswano kunye noluhlu lwalo lwemisebenzi ekhethiweyo sele luyinto ekufuneka ibonwe kwikhalenda yenkcubeko.